Θίνες και Ρυτιδώσεις στις Κοιλάδες του Mariner
NASA/JPL/Πανεπιστήμιο της Αριζονα
Θίνες και Ρυτιδώσεις στις Κοιλάδες του Mariner
ESP_025297_1730
Αγγλικά   Γαλλικά   

Σ’ αυτή την φωτογραφία του πυθμένα του Χάσματος της Ιούς (Ius Chasma), στις Κοιλάδες του Mariner (Valles Marineris), απεικονίζονται δύο είδη αιολικών αποθέσεων.

Στην συνοδευτική εικόνα μικρότερες ανοικτόχρωμες ρυτιδώσεις, πού μοιάζουν με κορυφογραμμές σκεπάζουν το φωτεινό υπέδαφος. Μακρές σκοτεινόχρωμες θίνες υπερκαλύπτουν τις μικρές ρυτιδώσεις, υποδηλώνοντας ότι σχηματίστηκαν μετά απ’ αυτές. Οι παρατηρήσεις από παλιά έχουν δείξει ότι αυτές οι μικρές κορυφογραμμές, πού είναι γνωστές με το όνομα “Εγκάρσιες Αιολικές Ράχες” (Transverse Aeolian Ridges - TARs), εμφανίζονται αμετακίνητες στην θέση τους. Τυπικά τις συναντούμε στις ισημερινές περιοχές του Πλανήτη , σε μέρη όπου οι άνεμοι εναλλάσσουν κατεύθυνση σε ημερήσια ή εποχιακή βάση.

Λεπτομερείς παρατηρήσεις από τα Οχήματα Εξερεύνησης του Άρη (MERs) απεκάλυψαν ότι τα TARs προστατεύονται από ένα επιφανειακό στρώμα από χονδρούς κόκκους, πού παρέμειναν εκεί αφού ο άνεμος παρέσυρε τα λεπτότερα και ελαφρύτερα σωματίδια. Οι κόκκοι αυτοί είναι πλέον πολύ βαρείς για να παρασυρθούν από τον άνεμο και προστατεύουν έτσι τα TARs από περαιτέρω διάβρωση. Σ’ αντίθεση, οι πρόσφατες παρατηρήσεις του προγράμματος HiRISE απέδειξαν ότι πολλές από τις σκοτεινόχρωμες θίνες του Άρη μετατοπίζονται αργά.

Από τα δεδομένα αυτά, μπορούμε να συνθέσουμε την πρόσφατη ιστορία των αιολικών αποθέσεων, εδώ στο Χάσμα της Ιούς: Από τα εκτινασσόμενα θραυσματα των μετεωρικών προσκρούσεων και από την διάβρωση των απότομων τοιχωμάτων του canyon, άρχισαν να συσσωρεύονται στον πυθμένα του χαλαρές αποθέσεις. Οι άνεμοι, πού έπνεαν κατά μήκος του canyon, εναλλάσσοντας κατευθύνσεις την μέρα και τη νύχτα, άρχισαν να διαμορφώνουν τα χαλαρά αυτά υλικά σε θίνες. Τελικά οι ατελεύτητοι άνεμοι κέρδισαν την μάχη απέναντι στην συσσώρευση νέων υλικών στον πυθμένα διαμορφώνοντας τα TARs, πού παρατηρούμε σήμερα στην εικόνα, προσανατολισμένα κάθετα στο μήκος του canyon (εγκάρσια στον άνεμο). Πιό πρόσφατα, νέες ποσότητες άμμου έφθασαν στο φαράγγι, πού οι άνεμοι δεν είχαν τον απαιτούμενο χρόνο να τις δαμάσουν.

Αντί λοιπόν να σχηματίσουν απλές ημισεληνοειδείς θίνες, οι άνεμοι από τις δύο κατευθύνσεις του φαραγγιού διαμόρφωσαν την άμμο σε μακρές γραμμικές θίνες, πού χαρακτηρίζονται από μικρές υπήνεμες πλευρές. Σε υψηλότερη ανάλυση, στην συνοδευτική εικόνα, παρατηρούμε ότι οι γραμμικές αυτές θίνες έχουν πτυχωθεί από ρυτιδώσεις κάθετες στην κατεύθυνση του ανέμου. Η διαδικασία λοιπόν επαναλαμβάνεται και τελικά το μεγαλύτερο μέρος της άμμου θ’ απομακρυνθεί από τον άνεμο, αφήνοντας τα TARs παγιδευμένα στις θέσεις τους.

Απόδοση στα ελληνικά και ηχογράφηση: Αριστείδης Σκουρτόπουλος
 
Ημερομηνία απόκτησης
19 Δεκέμβριου 2011

Τοπικός χρόνος Άρη
2:50 PM

Πλάτος (επικεντρωμένο)
-7 μοίρες

Μήκος (Ανατολικό)
276 μοίρες

Απόσταση από την θέση του στόχου
266 km

Εύρος κλίμακας αρχικής εικόνας
27 cm/pixel (με 1 x 1 binning) και αντικείμενα διαμέτρου 80 cm είναι ορατά

Κλίμακα προβολής χάρτου
25 cm/pixel

Προβολή χάρτου
EQUIRECTANGULAR (και ο βορράς είναι πάνω)

Γωνία όρασης
0 μοίρες

Γωνία φάσεως:
49 μοίρες

Γωνία προσπτώσεως ηλιακού φωτός
49 μοίρες, και ο ήλιος είναι 41 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα

Ηλιακό μήκος
45 μοίρες, άνοιξη Βορρά

JPEG
Μαυρο και άσπρο
με προβολή χάρτου  
χωρίς προβολή χάρτου

IRB χρώμα:
με προβολή χάρτου  
χωρίς προβολή χάρτου

IRB συνδυασμός:
με προβολή χάρτου

RGB συνδυασμός:
με προβολή χάρτου

RGB χρώμα:
χωρίς προβολή χάρτου

JP2 για κατέβασμα
Μαυρο και άσπρο:
με προβολή χάρτου  (858 MB)

IRB χρώμα:
με προβολή χάρτου  (495 MB)

JP2 EXTRAS
Μαυρο και άσπρο:
με προβολή χάρτου  (442 MB),
χωρίς προβολή χάρτου  (475 MB)

IRB χρώμα:
με προβολή χάρτου  (194 MB)
χωρίς προβολή χάρτου  (453 MB)

IRB συνδυασμός:
με προβολή χάρτου  (197 MB)

RGB συνδυασμός:
με προβολή χάρτου  (200 MB)

RGB χρώμα:
χωρίς προβολή χάρτου  (446 MB)
Ανάγλυφα
με προβολή χάρτου (PNG)
JP2 για κατέβασμα


Πληροφορία
Μαυρο και άσπρο   Xρώμα
IRB συνδυασμός
RGB συνδυασμός
EDR δεδομένα


IRB: υπέρυθρο-κόκκινο-μπλε
RGB: κόκκινο-πράσινο-μπλε


Παράγωγα Εικόνων
 “Drag & drop” για το HiView, ή κάντε κλικ για κατέβασμα.


ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Το Εργαστήριο Αεριωθήσεως (Jet Propulsion Laboratory), τμήμα του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της California στην Pasadena, διαχειρίζεται το Mars Reconnaissance Orbiter για λογαριασμό της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA, στην Washington. Η Lockheed Martin Space Systems είναι ο κύριος ανάδοχος του προγράμματος και κατασκευαστής του διαστημοπλοίου. Η μηχανή HiRISE κατασκευάστηκε από την Ball Aerospace & Technologies Corp. και κατευθύνεται από το Πανεπιστήμιο της Αριζονα.