Yfirborš Utopia Planitia
NASA/JPL-Caltech/UArizona
Yfirborš Utopia Planitia
ESP_032108_2240
Enska   

twitter 

WALLPAPER
800
1024
1152
1280
1440
1600
1920
2048
2560
2880

HIFLYER
PDF, 23 x 48 cm

HISLIDES
PowerPoint
Keynote
PDF

Fljótandi vatn og ķs hafa aš miklu leyti mótaš landslagiš į Mars. Hér sjįum viš landslagsžętti sem gętu hafa myndast žegar mikiš magn ķss hvarf śr setlögunum undir yfirboršinu: Tķglamynstur meš smįum sprungum og stęrri lęgšir ķ laginu eins og hörpudiskar. Žegar sķfrerinn hvarf, seig yfirboršiš svo sprungur og sįr myndušust ķ jaršveginum (e. thermokarst).

Ķs er venjulega stökkur og ber leikandi žyngd jaršvegsins fyrir ofan. Žegar ķs brįšnar eša gufar upp getur lagiš fyrir ofan sigiš og hruniš og sįr myndast žar sem ķsinn hvarf. Lögun lęgšanna sem myndast žį veita okkur vķsbendingar (og bśa til spurningar) um uppruna ķssins.

Viš heppilegar loftslagsašstęšur gęti ķs myndast og safnast saman įrstķšabundiš ķ sprungum svo til veršur nokkurs konar vaxkökumynstur žegar ķsrķkur jaršvegurinn dregst saman į veturna. Į Jöršinni getur sķfreri af žessu tagi myndaš „ķshryggi“. Sérstakar ašstęšur žarf til aš ķsinn safnist saman og stórir hryggir verši til — hlżtt loftslag og nóg af vatni į yfirboršinu. Žykkt lag śr žišnum, rökum jaršvegi gerir vatni kleyft aš seytla inn um opnar samdrįttarsprungur ķ sķfreranum undir. Žegar ķshryggirnir hverfa sķšan, til dęmis viš žurrgufun, myndast djśpar lęgšir og til veršur vaxkökumynstur.

Į sama hįtt hętu hinar lęgširnar, sem minna į hörpudiska, bent til tķmabils žegar frosnar tjarnir eša snjóskaflar söfnušust fyrir ķ lęgšum. Sķšar gęti ryk og jaršvegur hafa lagst yfir žennan yfirboršsķs. Hver sś sem raunin er, žį er napra og žurra loftslagiš sem rķkir į Mars ķ dag ekki heppilegt aš mynda landslag af žessu tagi. Žetta bendir žvķ til hlżrra en samt kalds loftslags ķ fortķšinni.

Žżšing: Sęvar Helgi Bragason
 
Dagsetning myndatöku:
02 júní 2013

Staðartími á Mars:
2:00 PM

Breiddargráða (miðjuð):
43°

Lengdargráða (austur):
85°

Fjarlægð til yfirborðs:
300 km

Kvarði upprunalegu myndarinnar:
30 cm/díl (með 1 x 1 dílaknipping) svo ~90 cm breiðir hlutir sjást

Kvarði kortavörpunar:
25 cm/díl

Kortavörpun:
Equirectangular (og norður snýr upp)

Útgeislunarhorn:


Fasahorn:
60°

Inngeislunarhorn sólar:
63°, þar sem sólin var um 27° yfir sjóndeildarhring

Sóllengd:
329°

JPEG
Gráskali
Kortavörpun  Án Kortavörpunar

IRB litur:
Kortavörpun  Án Kortavörpunar

IRB blandað:
Kortavörpun

RGB blandað:
Kortavörpun

RGB litur:
Án Kortavörpunar

JP2 (NIÐURHAL)
Gráskali:
Kortavörpun (789 MB)

IRB litur:
Kortavörpun (390 MB)

JP2 EXTRA
Gráskali:
Kortavörpun  (260 MB),
Án kortavörpunar  (339 MB)

IRB litur:
Kortavörpun  (86 MB)
Án kortavörpunar  (299 MB)

IRB blandað:
Kortavörpun  (211 MB)

RGB blandað:
Kortavörpun  (206 MB)

RGB litur:
Án kortavörpunar  (318 MB)
Aukaupplýsingar um mynd
Lýsigögn gráskala
Lýsigögn litmynda
Lýsigögn blandaðs IRB
Lýsigögn blandaðs RGB
EDR myndir

Myndir
Hægt er að draga alla myndahlekki yfir í HiView eða smella á þá til að sækja

Notkun á myndum
Allar ljósmyndir frá HiRISE sem aðgengilegar eru á þessari síðu, eru í almannaeigu og njóta því ekki höfundarverndar: Engin takmörk eru sett á notkun þeirra, hvorki meðal almennings, fjölmiðla eða vísindastofnana. Við óskum aðeins eftir að myndhöfunda sé getið, ef mögulegt er:
Mynd: NASA/JPL-Caltech/UArizona

Eftirskrift
Jet Propulsion Laboratory NASA, deild innan California Institute of Technology í Pasadena í Kaliforníu, hefur umsjón með stýringu Mars Reconnaissance Orbiter fyrir hönd NASA Science Mission Directorate í Washington. HiRISE myndavélin var smíðuð hjá Ball Aerospace and Technology Corporation en er starfrækt af University of Arizona.